11 Haziran 2017 Pazar

DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

Türkiye'de ve Dünyada İş Sağlığı ve Güvenliği
ILO: Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization)
WHO: Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization)
NACE: Avrupa Topluğundaki Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflandırması
GSMH: Gayri Safi Milli Hasıla
GSYİH: Gayri Safi Yurtiçi Hasıla
İSGGM: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
İSGÜM: İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü Müdürlüğü
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliği
Dünyada İş Sağlığı ve Güvenliğinin Mevcut Durumu (ILO)
Dünyada iş sağlığı ve güvenliğinin mevcut durumunu değerlendirmek için, bu konuda öncü olan iki uluslararası kurumun; Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’nün verileri kullanılmıştır.
ILO tahminlerine göre *;
Dünyadaki işgücü : 3 Milyar
Kadın işgücü : 1.2 Milyar
İşle ilgili ölümler : 2.31 Milyon
İş kazaları : 337 Milyon
Meslek hastalıkları : 160 Milyon
Dünya GSMH : 30 Trilyon $
İSG kaynaklı kayıp : GSMH’nın %4’ü düzeyindedir (1.2 Trilyon $)
 (İSG) açısından yeterince gelişmemiş olan Çin ve diğer Asya ülkeleri gibi ülkelerde ölümlü iş kazalarının daha fazla meydana geldiği görülmektedir
Kazalarının Bölgesel Bazda Dağılımı (2002)
ILO verilerine göre 1980-1995 yılları arasında görülen ölümlü iş kazalarının yıllık ortalaması alınarak sektörel  dağılımına bakıldığında; en fazla ölümlü iş kazasının inşaat sektöründe meydana geldiği, madenciliğin ise çalışan sayısına göre en yüksek ölümlü iş kazası oranlarına sahip olduğu görülmektedir


 ILO Verilerine Göre Meslek Hastalıklarının Dağılımı (1980-1995 dönemi, yıllık ortalama )
ILO tahminlerine göre; meslek hastalığı nedenli ölümlerin tahmini dağılımı incelendiğinde;
%32’sinin mesleki  kanserlerden ve %23’ünün kardiyo vasküler sistem hastalıklarından kaynaklandığı görülmektedir.  Maliyetleri  değerlendirildiğinde ise kas iskelet sistemi hastalıklarının %40 ile en çok kaynak israfına neden olduğu görülür.

Türkiye’de İş Sağlığı ve Güvenliğinde Mevcut Durum (SGK)
Ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği istatistiklerine ulaşabildiğimiz tek kaynak Sosyal Güvenlik Kurumu istatistikleridir. Bu verilere göre
2011 yılında Türkiye’de 1.435.000 işyeri faaliyet göstermiş ve bu işyerlerinde 11.030.000 işçi istihdam edilmiştir. Ayrıca bu işyerlerinde 69.000 iş kazası, 433 meslek hastalığı vakası meydana gelmiş, bunların 850’sı ölümle sonuçlanmıştır. 2008 yılında iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu kaybedilen iş günü sayısı ise 1.900.000’dir.
Türkiye’de günde; yaklaşık 200 iş kazası olmakta,3 kişi hayatını kaybetmekte, 4 kişi iş göremez hale gelmekte Ülkemizdeki işyerlerinin neredeyse tamamı (%99.7) küçük ve orta ölçekli işletmelerden oluşmaktadır.
1.170.000 işletmenin %85’i 1-9 sigortalı çalıştıran işyerlerinden, %13’ü 10-49 sigortalı çalıştıran işyerlerinden ve %1.6’sı ise 50-249 sigortalı çalıştıran işyerlerinden oluşmaktadır.
Çalışanların ise %29.1’i 1-9 işçi istihdam eden işyerlerinde, %32.9’u 10-49 işçi istihdam eden işyerlerinde, %21.8’i ise 50-249 işçi istihdam eden işyerlerinde bulunmaktadır.
2008de iş kazalarının %33.8’i 1-9 işçi çalıştıran, %26.7’si 10-49 işçi çalıştıran %20.2’si 50-249 işçi çalıştıran işyerlerinde toplam olarak %80.7’si KOBİ lerde kaza meydana gelmektedir
iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu maddi ve manevi  kayıplar, ülke ekonomisi açısından fevkalade önemli boyutlara ulaşmaktadır.
Bu nedenle ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği alanında çok ciddi tedbirlerin alınması mecburiyeti vardır.
 İş kazası sayılarının son 5 yıllık dağılımında en çok iş kazası görülen sektör olarak metal birinci sırada, tekstil ikinci sırada, inşaat ise üçüncü sırada gelmektedir. İş kazaları 100bin çalışana oranlandığında sıralama değişmekte ve ilk üç sırada maden, metal ve makine sektörleri gelmektedir.
 Ölümlü iş kazası sayılarının son 5 yıllık dağılımında en çok ölümlü iş kazası meydana gelen sektör olarak inşaat birinci sırada, nakliyat ikinci sırada, maden ise üçüncü sırada gelmektedir. Ölümlü iş kazaları 100bin çalışana oranlandığında sıralama değişmekte ve ilk üç sırada maden, inşaat ve nakliyat sektörleri  gelmektedir. Ölümlü iş kazalarının sektörler içindeki dağılımında inşaat sektörü %30.4 gibi bir oranla  birinci sırada yer alırken, 100 bin çalışan sayısına göre ölümlü iş kazalarına bakıldığında ise yüzbinde 82 gibi bir oranla madencilik sektörü ilk sırada yer almaktadır


GÜÇLÜKLER
• Uluslararası kuruluşlar (ILO, WHO, Eurostat) tarafından yayınlanan İSG verileri arasında tutarsızlık olması
• Ülkemiz İSG verilerinin Eurostat ile uyumlu olmaması
• Ülkemiz rakamlarının sadece sigortalı işçileri kapsaması, Avrupa ve Dünya ülkelerinde ise tüm çalışanları
• Ülkemizde 2 gün ve üzeri iş günü kaybına neden olan kazalar bildirilirken, AB üyesi ülkelerde 3 gün ve üzeri
• Bildirim eksikliği
• Kayıt dışı istihdam
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
• Uluslararası İSG veri standardının oluşturulması
• AB standardına paralel olarak TÜİK tarafından konuyla ilgili yürütülmekte olan projenin tamamlanması
• Tüm çalışanları kapsayacak İSG Kanununun yayınlanması
• İş kazası bildirimlerinin AB Direktiflerine uyumlu hale getirilmesi
• Tüm sosyal tarafların konuyla ilgili bilinçlendirilmesi
Kayıt dışı istihdam ile ilgili Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göz atmak iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili yukarıda bahsedilen çözüm önerileri bakımından faydalı olacaktır. 2010 yılı Şubat döneminde, Türkiye genelinde işgücüne katılma oranı, bir önceki yılın aynı dönemine göre 1,6 artışla % 47,5 olarak gerçekleşmiştir.
İşsizlik oranı %14,4 ve kayıt dışı istihdam oranı ise 2009 yılı rakamlarına göre % 42,3’dür
İSG Kaynaklı Maddi Kayıp
ILO yayınlarına göre, endüstrileşmekte olan ülkelerde iş kazaları ve meslek hastalıklarının toplam maliyeti, bu ülkelerin Gayrı Safi Yurtiçi Hasılalarının yaklaşık %4’ü oranındadır. (Introductory Report: Decent Work - Safe Work, Takala, 2005) Bu oran gelişmiş ülkeler için %1-3’dür.
Ülkemizde, Türkiye İstatistik Kurumundan alınan 2009 yılı verilerine göre GSYİH 953, 974 Milyar TL’dır
Ülkemizde ILO kriterlerine göre iş kazaları ve meslek hastalıklarında katlanılacak maliyet; %4 üzerinden yaklaşık yılda 38 milyar TL olarak hesaplanmaktadır.


 BAZI ÜLKELERDEKİ İSG KURUMLARI VE YAPILARI
1) İNGİLTERE: Sağlık ve Güvenlik Komisyonu (HSC) -Sağlık ve Güvenlik Kurumu (HSE) -
2) ALMANYA: 20' den fazla işçinin çalıştığı işyerinde işveren İSG Kurulu kurmak zorundadır.
 Almanya’ da Federal Kanunlar genel çerçeveyi sağlar ve bu kanunlar yönetmelik, tavsiye ve standartlar ile desteklenirler.
Bu yüzden devlet, idari bağımsızlığı olan meslek sandıkları (BG’ ler) ve yönetime katılma hakkı olan işletmelerin her biri kendi sektörleri için daha uygun düzenlemelerin, misyon, görev, kontroller hazırlanmasında rol alır
3) İSVEÇ: İsveç’te çalışma ve istihdamdan sorumlu İsveç Çalışma Bakanlığı, 1974’te kurulmuştur. 1999’da bu Bakanlığın görevleri Sanayi, İstihdam ve Ulaştırma Bakanlığı’na devredilmiştir. Bakanlık, 2007 Ocak ayı itibari ile hükümet kararı ile tekrar kurularak görevlerini devralmıştır. Bakanlık, konusuyla ilgili pek çok devlet kuruluşuna vekâlet etmektedir. Bunlardan İSG ile ilgili olarak İsveç Çalışma Çevresi Kurumu (SWEA) ve Ulusal Çalışma Hayatı Enstitüsü (NIWL)’nden sorumludur.
4) İSPANYA: İspanya hükümeti, çalışma yaşamı mevzuatını düzenleme konusunda tüm yetkiye sahiptir. İş sağlığı ve güvenliği alanındaki düzenlemeler, İş ve Göç Bakanlığı tarafından yapılmaktadır. Özerk bölgeler bu düzenlemelere uymakla yükümlüdürler. Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Komisyonu: Ulusal İş Hijyeni ve Güvenliği Enstitüsü: İş ve Sosyal Güvenlik Teftişi:
5) FİNLANDİYA: Finlandiya’ da iş sağlığı ve güvenliği konuları birbirinden ayrılmaktadır: Güvenlik konuları işveren ve işçi temsilcileri tarafından işletme içinde ele alınırken, sağlık konuları Sağlık Birimine aittir
6) İTALYA: İtalya’ da İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü, Çalışma ve Sağlık Bakanlığı’na bağlı olarak ve
bölgesel koordinasyon komiteleri ve sosyal taraflarla birlikte çalışmalarını yürütmektedir. İş sağlığı ve
güvenliği ile ilgili sorumlulukları mevzuat iyileştirme çalışmaları, denetim, işyerlerindeki sağlık hizmetleri ve iş hayatını desteklemektir. İşyerlerinde Önlemler Ulusal Bilgi Sistemi’ ne (SINP), Çalışma ve Sağlık Bakanlığı, İç İşleri Bakanlığı, İtalyan İşçi Tazminatları Otoritesi (INAIL), Denizcilik Sektörü Sosyal Sağlık Enstitüsü (IPSEMA), Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü (ISPESL) ve İş Sağlığı ve Ulusal Önleme Enstitüsü’ nden oluşan bir ekip, çalışmaları sürdürmektedir. Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği sisteminin idari yapısı genel anlamda, halk sağlığı ve çalışma politikası olmak üzere 2 temel bölümden oluşmaktadır.
7) HOLLANDA: Hollanda Sosyal İşler ve İstihdam Bakanlığında iş teftiş ve iş sağlığı güvenliği hizmetleri
ayrı ayrı yapılanmıştır. İş teftişin faaliyetleri 6 coğrafi bölgede 250 iş müfettişi tarafından yürütülmektedir. İş Sağlığı ve Güvenliği Müdürlüğü ile İş Teftiş Genel Müdürlüğü bilgi için her ay toplantı yapar


SONUÇ ;
 Farklı ülkelerde önleme ve korumanın nasıl organize edildiği üzerine yapılan bu karşılaştırmalı çalışma, Çerçeve direktifin tüm üye ülkelerdeki iş sağlığı ve güvenliği organizasyonu üzerinde etkisi olduğunu göstermektedir.


Araştırma sonuçları, uyumlaştırma sürecinin henüz tamamlanmamış olduğunu da vurgulamaktadır. Bu ülkeler, Avrupa hedeflerine ulaşmak için zaman zaman farklı yollar da seçmişlerdir.

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN KAVRAM VE KURALLARININ GELİŞİMİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN KAVRAM VE KURALLARININ GELİŞİMİ 
İş Sağlığı ve Güvenliğinin Dünyadaki Tarihsel Gelişimi
Hipokrates (M.Ö. 460-370} ilk kez kurşunun zararlı etkileri üzerinde durmuş, kurşun
koliğinden söz ederek onu tanımlamış, aynı zamanda halsizlik, görme bozuklukları ve felçler ile kurşuna maruziyet arasında ilişki bulunduğuna dikkat çekmiştir.

Heredolos (M.Ö. 484-425} ilk kez işçilere yeterli besin verilmesi üzerinde durmuştur.

Juvenal (M.S. 60-140} demircilerin göz lezyonları ile ayakta durarak çalışanların varislerinden söz etmiştir.

Paracelsus (1493-1541) madencilerde ve baca temizleyicilerinde meslek hastalıkları saptamış, "De Morbis Metallicis" adlı kitabında, bu gün pnömokonyoz diye bilinen kronik akciğer hastalıklarının klinik tablosunu çizmiş ve "meslek hastalıkları riskinin artması, endüstriye! gelişmenin sonucudur" demiştir.
Her madde zehirdi ve zehir olmayan madde yoktur. Zehir ile ilacı ayıran dozdur." Diyerek toksikolojinin temelini atmıştır.


RobertOwen (1771-1858), İskoçya'daki fabrikasında on yaşının altında kimseyi çalıştırmadan, çalışma saatini azaltarak, gençler ve yetişkinler için eğitim programları hazırlayarak ve işyerindeki çevre koşullarını düzelterek ticari başarısının devam ettiğini göstermiştir. 1802 yılında İngiltere Parlamentosu'nda "Çırakların Sağlığı ve Morali" adlı yasanın çıkarılmasında rol oynamış, günlük çalışma süresini 10 saate düşüren yasanın çıkması için parlamento üyelerini teşvik etmiştir.

Percival Potl - 1714 ile 1788 yılları arasında yaşayan, "Bel Kemiği Eğriliklerinde Sık Görülen Alt Taraf Organlarındaki Felçler Üstüne" adındaki kitabında özellikle baca temizleyicilerinde görülen skrotum kanserlerinin nedeni olarak is üzerinde durmuş ve bunu bir meslek hastalığı olarak nitelendirmiştir.

Platon (Eflatun) - M.Ö. 428-348: Çalışma koşullarından kaynaklanan sorunlara,
Aristo – M.Ö. 384-322: Koşucularda gözlediği bazı sorunlara, gladyatörlerin beslenmelerinde dikkat etmesi gereken konulara,
Romalı Pliny – M.S. 23-79: çalışma ortamındaki tehlikeli tozlara karşı çalışanların korunması amacıyla maske yerine geçmek üzere başlarına torba geçirmelerini önermiştir.
Michael Sadler, 1832 yılında parlamentoya yeni bir yasa Önerisi getirmiş ve 1833 yılında "Fabrikalar Yasası" adı altında yürürlüğe girmesini sağlamıştır. Bu yasa ile fabrikaların denetimi için müfettiş atanması zorunlu kılınmış, 9 yaşın altındaki çocukların işe alınması ve 10 yaşından küçüklerin ise 12 saatten fazla çalıştırılmaları yasaklanmıştır.

Gregorius Agricola-George Bauer: Saksonyalı hekim, 1526’da Avrupa madenlerinde çalışan işçilerin sorunlarıyla ilgili klasik bilgileri içeren De Re Metalica adlı eserini yazmıştır.

Bernardino Ramazzini: (1633-1714), endüstri sağlığının babası olarak kabul edilir. Bu zat, 1713 yılında yayınladığı “De Morbis Artificum Diatriba” isimli eserinde meslek hastalıkları ile uzun uzadıya meşgul olmuştur. İş kazalarını önlemek için iş yerlerinde koruyucu güvenlik önlemlerinin alınmasını önermiştir. Kurşun ve cıva zehirlenmelerini incelemiş ve belirtilerini saptamıştır. İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili korunma yöntemleri üzerinde durmuş, işyerlerinin sıcaklık derecesinden, işyeri havasında bulunabilecek zararlı etkenlerden ve bunların giderilmesi için alınması gerekli önlemlerden ve havalandırma yöntemlerinden söz etmiştir. Ergonomi ilkelerini daha 17. yüzyılda açıklamıştır

Endüstri sağlığı sorunları, daha sonra, özellikle sanayileşme hareketleri içinde büyük bir ilgi toplamıştır. İş hekimliği İtalya’da doğmuş ise de, büyümesini ve gelişmesini sanayi inkılabının (1760-1830) beşiği olan İngiltere’de geçirmiştir.
·         İlk İşyeri hekimi oldu.
·         Hastalara mesleğinin sorarak,
·         Ayrıntılı çalışma öyküsü alarak,
·         İş ve hastalık ilişkisini sorguladı.
·         De Morbis Artificum Diatriba (Çalışanların hastalıkları) adlı kitabında meslek hastalıklarını sistematik olarak ele aldı.
·         İş Sağlığının Kurucusu – “Babası”.
·         1986’ da Joponya’ da açılan İş ve çevre sağlığı Üniversitesinin bahçesine Dr. Ramazini’ nin heykeli dikildi. Konferans salonuna adı verildi.

İngiltere’de  XIX. yüzyılın başlarında (1802), “Sağlık ve Ahlakın Korunması Kanunu” ve bunu izlemek üzere (1833) “Fabrikalar Kanunu yayınlanmıştır. Bu sonuncu kanunda, “İş Güvenliği Müfettişliği” öngörülmüştür.

Amerika Birleşik Devletlerinde, XX. Yüzyılın başında büyük bir çalışma görülmektedir. Meslek Hastalıkları (The Occupational Diseases) isimli etraflı ilk Amerikan kitabı, Cornell Üniversitesi iç hastalıkları profesörü Gillmann Thomson tarafından 1914 yılında yayınlanmıştır.

1919 yılında Cenevre’de, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) kurulmuştur.
İş sağlığı ve güvenliği olgusu özellikle, 1989 yılında çıkarılan 89/391/EEC sayılı İş
Sağlığı ve Güvenliği Direktifi, iş sağlığı ve güvenliği alanında çerçeve direktif olarak kabul edilmiş ve daha sonra bu çerçeve direktife dayanarak, çok sayıda bireysel direktif çıkarılmıştır.

İş sağlığı ve iş güvenliğinin amacının;
a. Çalışanları korumak,
b. Üretim güvenliğini sağlamak,
c. İşletme güvenliğini sağlamak olduğu kabul edilebilir

Türkiye’de İş Güvenliği Konusundaki Devlet Denetimi ve İlgili Birimler
·         Türkiye’de genel olarak iş hayatını denetleme yetkisi Devlet’e aittir.
·         Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın İSG konusundaki denetimden sorumlu birimi İş Teftiş Kurulu’dur.
·         İSG konusunda hizmet veren İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Merkezi (İŞGÜM) ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi (ÇASGEM) bulunmaktadır.

Günümüzde İSG ile ilgili Ulusal Kuruluşlar
·         Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
·         Sağlık Bakanlığı
·         İşçi ve İşveren Sendikaları
·         Meslek Odaları

ILO Stratejisi;
·         Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek,
·         Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri, için daha fazla fırsat yaratmak,
·         Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak,
·         Üçlü yapıyı ve sosyal diyalogu güçlendirmek,
o   Sözleşmeler
o   Tavsiye kararları
o   Teknik yardım
o   Eğitim ve danışmanlık

       3008 sayılı İş Kanunu:
      8 Haziran 1936 tarihinde çıkarıldı
      Cumhuriyet dönemi ilk iş kanunu
      Temel iş sağlığı ve güvenliği hükümleri yer almıştır.
       931 sayılı İş Kanunu
      1967 yılında çıkarılan 
      içerisinde ilk defa modern hükümlerle yer alan disiplin,
      bu Kanunun Anayasa Mahkemesi tarafından şekil yönünden iptal edilmesinden sonra, 1971 yılında çıkarılan 1475 sayılı İş Kanunu içerisinde de aynı hükümlerle yer almıştır.
       4857 sayılı İş Kanunu :  2003 yılında çıkarılmıştır.
       Dilaver Paşa Nizamnamesi
      1865 yılında yayınlandı
      Osmanlıda  İlk yasal isg belgesidir.
      100 maddeden oluşur.
      Ereğli ve Zonguldak kömür havzası işçilerinin dinlenme ve tatil zamanları, barındırma yerleri, çalışma saatleri ve onların sağlıkları ile ilgili çeşitli konuların ele alındığı görülür.
      Üretimin arttırılmasını öncelik vermiştir.
      Padişah onaylamamıştır.
       Maadin Nizamnamesi
      1869 yılında iş güvenliği için önemli bir yasadır.
      kömür madeni iş kolunda, bütün madenlerde çalışanların güvenliği ile ilgili çeşitli hükümleri düzenleyen bir mevzuattır.
      evirde yürürlükte bulunan zorunlu çalışmayı ortadan kaldırmış ve bu suretle çalışmanın ekonomik yönlerinin yanında insani yönlerine de değer verilmesi vurgulanmıştır.
      İş kazasında kazazede ailesine mahkemece hükmedilecek ceza işverence ödenir demiştir.
      Havzada her işveren diplomalı bir işyeri hekimi ve eczane bulundurmalıdır.
       Ereğli Havza-i Fahmiyesi Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun (Ereğli Kömür Havzası Maden İşçisinin Hukukuna İlişkin 151 sayılı Kanun):
      Milli Mücadele’nin en yoğun olarak yaşandığı bir dönemde,
      10 Eylül 1921 tarihinde,
Sakarya Savaşı sırasında çıkarılmıştır.


14 Temmuz 2016 Perşembe

İş Güvenliği Konuları

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI HAZIRLIK ÇALIŞMALARI  1
1- Taş kırma ,Maden işçiliği ,Taş Kalem En önemli meslek hastalıklarından biri sayılan Silicolis’in oluşmasına sebebiyet verir.
2-Ülkemizde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması görevi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkisindedir.
3- Ülkemizdeki işyerlerinde ortam ölçümleri ile biyolojik analizleri bir arada yapan ve sonuçları iş sağlığı ve güvenliği (İSG) yönünden değerlendiren tek resmi kuruluşun adı İSGÜM’dür.
4-Tıbbi laboratuar araçları kullanılarak yapılan her tür muayene işlemleri, kalp-Akciğer tarama işlemleri,işitme tarama işlemleri İSGÜM’e bağlı olarak görev yapan Gezici İş Sağlığı Ünitelerinin yürütmekte olduğu sağlık faaliyetlerindendir.
5-IARC’ın açılımı Uluslararası Kanser Araştırma Kuruluşudur.
6-Türkiye’de metal sektördeki iş kazaları diğer sektörlere oranla daha sık yaşanmaktadır
7-Türkiye’de en çok ölümlü iş kazaları inşaat sektöründe yaşanmaktadır.
8-İSG kapsamında yürütülen, İşyerinde üretimin her aşamasında, tehlikeleri belirlemek, bu tehlikelerin sebep olacağı risklerin büyüklüğünü tahmin etmek ve gerekli tedbirleri önceden alarak riskleri kontrol etmek için yapılan  Proaktif , Öncelikli, Önleyici faaliyetleri ifade eder.
9-Bir işyerinde sağlık biriminin kurulması için söz konusu işyerinin en az 50 işçi çalıştırıyor olması gerekir.
10-,Karadeniz ve Akdeniz’deki tarım işleri için (pamuk, tütün, fındık gibi) birçok mevsimlik işçi çok zor koşullarda geçici olarak göç etmekte ve bu bölgelerde yaşamak ve çalışmak durumunda kalmaktadır. Bu durum öncelikli olarak Kırsal alanda bir İSG sisteminin olmamasının bir sonucudur.
11-Yaptığı işi ciddiye almama,ülkemizde meydana gelen iş kazalarının en önemli sebepleri arasında sayılmaktadır.
12-iş kazası oranı Kanada‘da ,Almanya,ABD,Güney Kore’ye göre daha azdır.
13-İş sağlığı ve güvenliğini sağlama konusunda ülkemizde yapılan denetimlerde en önemli eksikliğin eğitimsizlik olduğu belirgin olarak ortaya çıkmaktadır.
14-SSK,İş Teftiş Kurulu,Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İş sağlığı ve güvenliğini sağlama konusunda denetim yapmakla görevlendirilmiştir.
15-Son yıllarda endüstrileşmiş ülkelerde iş kazalarının hızlı azalışında, etkin İSG uygulamaları rol oynamıştır. Bununla birlikte, istihdamda sanayinin payının küçülmesi tehlikeli sektörlerdeki üretimin diğer ülkelere kaydırılmasının da azalmada etkisi olduğu tahmin edilmektedir. Öte yandan, gelişmiş ülkelerde sanayi üretimiyle özdeşleşmiş klasik riskler azalırken, hizmet sektörünün büyümesiyle doğru orantılı olarak yeni riskler ortaya çıkmaktadır. Bu duruma göre Deri Hastalıkları hizmet sektörünün büyümesi ile ortaya çıkan yeni meslek hastalıklarına örnek olarak gösterilebilir.
16-Dünyadaki çalışma koşullarının değişimine bağlı olarak, İSG ile ilgili yeni gelişmeler, tehlikeler ve hastalıklar ortaya çıkmaktadır. Bu tehlikelerden biri de çevre kirliliğidir. Söz konusu durumun ortaya çıkmasında  kimya,elektronik,taşıma sektörlerinde görülen gelişmelerin bu duruma etkisi olduğu söylenebilir.


İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI HAZIRLIK ÇALIŞMALARI  2
1.Bir hizmet akdine dayanarak herhangi bir işte ücret karşılığı çalışan kişiye işçi, işçi çalıştıran tüzel ve İşyerinde işveren adına hareket eden ve işin ve işyerinin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir.
2-Meslek hastalığı, sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık ,ruhi arıza, hastalık halleridir.
3-Sosyal Sigortalar Kanunu’nda, iş kazası veya meslek hastalığı dolayısıyla geçici olarak iş görememe durumu “geçici işgöremezlik” kavramıyla tanımlanmaktadır. Yasanın 19.Maddesinde, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %10 azalmış bulunduğu durumlar “sürekli işgöremezlik” terimiyle ifade edilmektedir.
4-Aynı yasanın malullük sigortasıyla ilgili Beşinci Bölüm 53.Maddesinde, çalışma gücünün en az üçte ikisini kaybedenlerin veya bu oranda kaybetmemiş olduğu halde yapılan tedavi sonunda çalışabilir durumda olmadığı sağlık kurulu raporlarıyla saptananların Malul sayıldıkları belirtilmektedir.
5-İşyerinde, çalışma koşullarından kaynaklanan, çalışanlara yönelik tehlikelerin araştırılması ve önlenmesi amacıyla yapılan yöntemli çalışmaların tümüne İş güvenliği denir.
6-4857 Sayılı İş Kanunu 68.Maddesine  göre İşçilere  yedi buçuk saate kadar süren işlerde en az 30 dakika süre  ara dinlenmesi verilir.
7-İşçilerin Gece çalışmaları en geç saat 20:00‘de  başlar en erken07:00′de sonuçlanır.
8-Gece çalıştırılacak işçilerin sağlık durumunun gece çalışmasına uygunluğu işe başlamadan önce alınan sağlık raporu ile belgelenir, bu işçilere sağlık kontrolü En geç 2 yılda bir  periyodik olarak yapılır.
9-Kadın işçi doğumdan önce ve sonra (8) Sekizer hafta hafta çalıştırılamaz,. Bir yaşından küçük çocuğunu emzirmesi için işçiye günde toplam günde 1,5 saat süt izni verilir.
10-İşveren işyerinde iş sağlığı ve güvenliğini sağlamak için gerekli her türlü önlemi almalı, araç ve gereci eksiksiz bulundurmalı, önlemlere uyulması için işçilere hak ve görevleri, tehlike ve riskler, önlemler hakkında eğitmeli ve önlemlere uyulup uyulmadığını denetlemeli, işçiler de önlemlere uymalıdır. İşveren iş kazası ve meslek hastalıklarını en geç 2 iş günü içinde yazıyla Çalışma Bölge Müdürlüğü ve Sosyal Sigorta Bölge Müdürlüğü’ne bildirmelidir.
11-Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş sağlığı ve güvenliğinin korunmasını sağlamak amacıyla Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak tüzük ve yönetmelikler çıkarır.
12-İşyerinde yaşamsal risk oluşturan her durumda iş sağlığı ve güvenliği denetimi yapmaya yetkili iki müfettiş, Çalışma Bölge Müdürü ve bir işçi ve bir işveren temsilcisinden oluşan komisyon işin bütünüyle veya kısmen durdurulmasına veya işyerinin kapatılmasına karar verebilir. Bu karara işveren yerel iş mahkemesinde (6) altı işgünü içinde itiraz edebilir.
13-İşveren en az 50 işçi çalıştıran ve 6 aydan uzun süreli işlerin yapıldığı sanayi işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu kurar.
14-İşyerinde yakın, acil ve yaşamsal bir sağlık güvenlik riski ile karşılaşan işçi iş sağlığı ve güvenliği kuruluna durumun saptanması ve önlem alınması istemiyle başvurabilir. Kurul aynı gün toplanır, durumu tutanakla saptar ve kararı işçiye yazıyla bildirir. İşyerinde kurul yoksa, istem işveren veya vekiline yapılır. İşveren veya vekili istemi yazılı yanıtlar. Kurul işçinin istemi yönünde karar verirse, uygun önlem alınıncaya kadar işçi çalışmayabilir. İşçinin çalışmadığı dönemdeki ücreti ve hakları saklıdır. Kurul kararına ve işçinin istemine rağmen önlem alınmadığında, işçi (6) altı  iş günü içinde belirli veya belirsiz süreli hizmet akdini feshedebilir. İş durdurulur veya işyeri kapatılır ise, bu Madde hükümleri uygulanmaz.
15-Çocuklar ve 16 yaşından küçük genç işçilerin ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamaz. Hangi işlerin ağır ve tehlikeli işlerden sayıldığı, kadınlarla 16 yaşını doldurmuş fakat on sekiz yaşını bitirmemiş genç işçilerin hangi ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılabilecekleri ilgili yönetmelikte belirtilmiştir.
16-Borçlar Kanunu’na Göre İşverenin iş güvenliği tedbirlerini alma borcunun hukuk dilindeki ifadesi İşçiyi Gözetme Borcu olarak tanımlanır.
17-İş kazası veya meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılır bir eylemi sonucunda olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya hak sahibi kimselerine yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22.nci Maddede sözü geçen tarifeye göre hesap edilecek sermaye değerleri toplamı iş verenden alınır.
18-İşçinin, işveren aleyhine açacağı tazminat davası, Borçlar Kanunu’nun 332.Maddesi gereğince bir hizmet akdine dayandığından yine aynı yasanın 125.Maddesine göre ve İşçinin ölümü halinde yakınlarının işveren aleyhine açacakları tazminat davaları ile, Sosyal Sigortalar Kurumu’nun işveren aleyhine açacağı rücu davaları da yine aynı yasal esaslar uyarınca ( 10) on yıllık zaman aşımına tabiidir.
19-İşçinin veya ölümü halinde yakınlarının üçüncü kişiler aleyhine açacakları tazminat davaları ile Sosyal Sigortalar Kurumu’nun üçüncü kişiler aleyhine açacağı rücu davaları Borçlar Kanunu’nun 60.Maddesi uyarınca “haksız fiil” zaman aşımına tabi olup süresi (1) bir yıldır.
20-İş güvenliğinin sağlanamaması nedeniyle meydana gelen iş kazaları ceza hukuku açısından da önem taşımakta suçlular hakkında ceza davaları açılmaktadır. İşlenen bir suç nedeniyle sadece suçtan zarar gören kişinin değil, aynı zamanda tüm toplumun mağduriyeti söz konusudur. Bu nedenle ceza davaları toplumun yani kamunun temsilcisi olarak Cumhuriyet Savcısı tarafından takip edilir ve Kamu Davası olarak adlandırılır.
21-Türk Ceza Hukuku’nda iş kazalarıyla ilgili suçlar “taksirli suçlar” olarak adlandırılmıştır. Taksir sözcüğü kusurda bulunma, kusurlu olma anlamındadır.
22-Türkiye’de, yürürlükte bulunan önemli yasaların birçoğunda iş güvenliğini doğrudan veya dolaylı olarak ilgilendiren Maddeler bulunmaktadır. Özellikle 1971 yılında yürürlüğe giren 1475 sayılı  İş Kanunu’nun ilgili Maddeleri uyarınca, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunu doğrudan ilgilendiren tüzükler ve yönetmelikler çıkarılmıştır.
23-Tüzükler (nizamnameler), yasaların uygulanmasını göstermek veya yasanın emrettiği işleri belirtmek üzere Danıştay’ın incelemesinden geçirilerek Bakanlar Kurulunca çıkarılan hukuk kurallarıdır.
24-Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerince, kendi görev alanlarını ilgilendiren yasaların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere çıkardıkları yönetmelikler hukuk kurallarıdır.


İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI HAZIRLIK ÇALIŞMALARI  3
1-Yapı işlerinde uygulama koordinatörü sağlık ve güvenlik planı hazırlayamaz.
2-Kusur oranları Borçlar Kanununa tabidir.
3-İş yeri kapadıldıktan sonra işveren tarafından ilgili bölge müdürlüğüne en geç 1(bir) ay içinde bildirimde bulunur.
4-İş müfettişleri iş teftiş kurulu başkanlığına bağlı olarak çalışır.
5-Profosyonel futbol takımı kaleci antrenörü 4857 sayılı iş kanunu kapsamındadır.
6-Dört ay bir işyerinde çalışan bir işcinin ihbar tazminatı 14 günlük giydirilmiş bürüt ücret kadardır.
7-Postası(vardiyası) değiştirilecek işci 11 saat kesintisiz dinlendirilmeden iş başı yaptırılamaz.
8-Doğru akımda tehlikeli gerilim 120 v olarak kabul edilmektedir.
9-Fan, kanal sistemi, davlumbaz lokal havalandırmaya örnektir.
10-Çalışan kişilerin sayıları kapalı alanlarda çalışma sırasında risk değerlendirmesinde öncelikli değildir.
11-Politika, OHSAS 18001 yönetim sisteminde ilk aşamadır.
12-Yıldırımdan koruma amacıyla kullanılan paratoner ve diğer koruyucu tertibat 1(bir) yıl ara ile ehliyetli elektrikçi tarafından kontrol edilir.
13-İLO /174/181 ve AB Seveso Direktifi büyük endüstriel kazalar için yayınlanmıştır.
14-En yüksek risk ,tank ve kazan gibi elemanların içinde kaynak yapılması durumunda bulunmaktadır.
15-İşyerlerinde motorlu araç geçiş yolları diğer çalışma yerlerinden ayrılmalıdır.
16-LPG yangınları C sınıfı yangınlardır.
17-Yağa karşı en dayanıklı eldiven cinsi nitril dir.
18-İş sağlık ve güvenlik biriminin oluşumunda sendika temsilci odası bulunmamaktadır.
19-ISO 9000-ISO 14001-OHSAS 18001‘in  ortak yanları iş sağlığı ve güvenliği,proses güvenliği,çevre koruma ve acil durumdur.
20-Köprü ayaklı gezer vinçlerin geçtiği yol boyu ve rayların her iki tarafı en az 75 cm. eninde olmalıdır.
21-Petrol ve doğalgaz kuyularının açılması işlemi, meyve ve sebze işlenmesi konserveciliği kurutmacılığı,sirke turşu,salça,reçel,marmelat,meyve ve sebze suyu imali işleri,yem sanyii işleri saniyiden sayılan işlerdir.
22-Kaldırma ve taşıma araçları azami yükün en az 1,5 katını kaldırabilecek ve askıda tutabilecek güçte olmalıdır.
23-Elle kaldırma işleminde sürtünme özelliği yüksek kaymayan ayyakkabı giyilmeli.
24-Elle kaldırma işleminin yapılacağı alanın çok sıcak ve çok soğuk olmaması gerekir.
25-Elle taşıma işleminden önce bel ve sırt bölgesini çalıştıracak egzersiz yapılmalı.
26-Gürültü şidetinin ölçülmesinde dB birim olarak kullanılır.
27-Doğal halde bulunnan, üretilen veya herhangi bir işlem sırasında ya da atık olarak ortaya çıkan , kazara oluşan her türlü element bileşik veya karışımlara kimyasal madde denir.
28-Gürültü, İnsan vücudu üzerindeki etkilerini fiziksel, fizyolojik, pisikolojik, performans ve sesli haberleşmeyi ilgilendiren fiziksel risk etmenidir.
29-Bütün ülkelerde uygulanabirlik, kamunun ve standartları kullananların çıkarlarının gözetilmesi,düşük maliyetlere yol açmaları ISO 14001‘in yönetim ilkelerindendir.
30-Odyogram ,gürültünün işitme duyusu üzerindeki etkisi odyometre ile ölçüldüğünde elde edilen sonuç belgesidir.
31-CAS, kimyasal maddelerin servis kayıt numaralarını ifade eder.
32-Delinmez tabanlı ayakkabılar, iskelelerde yapılan çalışmalar, bina yıkım işleri, çatı işlerinde kullanılır.
33-Periyodik sağlık muayeneleri toplu koruma uygulamalarından biri değildir.
34-Yapı iş defterine , kazı kontrolü, kalıp kontrolü,iskele kontrolü yazılır.
35-Grizulu maden ocakları  aleminyun kovanlı kapsüller kullanılmaz.
36-Grizulu maden ocaklarında havalandırma 1 veya daha fazla mekanik sistemle sağlanır.
37-Grizulu maden ocaklarında çalışmalar metan gazı riski dikkate alınarak yapılmalı.
38-Grizulu maden ocaklarında lağım deliklerini doldurmadan önce 25 mt. yarıçapındaki bir alan içinde grizu ölçümü yapmalı.
39-İSG politikası uyugulama ve işletme, planlama TS18001 ISG yönetim sisteminin ana elemanlarındandır.
40-HAZOP, FTA, JSA risk değerlendirme yöntemleridir.

42-Kalitatif, Yarı Kalitatif Metodlar,Kantitatif metodlar risk değerlendirme metodlarındandır.
43-ETA risk değerlendirme analizinde Olay Ağacı analizini belirtmektedir.
44-Bütün vücut titreşimi için 8 saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet sınırı 1,15 mt/s2 dir.
45-Basınçlı bir kap yapımında kullanılan malzeme aleminyun veya alaşımlı aleminyum ise minimum et kalınlığı 3 mm. olmalıdır.
46-Bir kişi veya vücudun bir kısmı güvenlik sınırını aştığında makineyi durduran güvenlik tertibatı hasas algılama tertibatıdır.
47-İnsanların bulunduğu ortamda hissetiği ısıya Efektif ısı denir.
48-Aşırı yüklenme, düşük sıcaklık, sürekli uygunsuz hareketin tekrarlanması kas iskelet rahatsızlıklarına neden olan faktörlerdir.
49-WHO açılımı Dünya Sağlık Örgütüdür.
50-İş makinası kullanan çalışanşarın G sınıfı ehliyete sahip olmaları gerekir.
51-İşyeri güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik birimleri hakkındaki yönetmelik gereğince iş yeri hekimlerinin yenileme eğitim süreleri 30 saatten az olamaz.
52-İş kanunu iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümleri tersanede çalışan bir memuru kapsamaz.
53-Kazanların basınç deneyleri hidrolik ile en yüksek çalışma basıncının en çok 1,5 katı ile yapılmalıdır.
54-Kadın işciler ne şekilde olusa olsun gece postasında 7,5 saatten  fazla çalıştırılamaz.
55-Çalışma yerinde ve koğuşlarda hava hacminin hesabında tavan yüksekliği 4 mt’den fazla olamaz.
56-İş makinelerinde nakliye sırasında taşınacak araca yük bindirilirken tırmanabileceği ranpa açısı 30 dereceden fazla olamaz.
57-Koğuşlarda kişi başına düşen hava hacmi en az 12 metreküp tür.
58-Kulak koruyucularda gürültü azaltma oranları NRR veya SNR olarak belirtilir.


İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI HAZIRLIK ÇALIŞMALARI  4

1-İş güvenliğinin öncelikli hedefi çalışanları iş kazaları ve meslek hastalıklarından korumaktır.

2-İş kazasının tarifi sosyal güvenlik yasasının 5510/13. maddesinde tanımlanmıştır.
3-Meslek hastalığı sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebep veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık , sakatlık ve ruhi arıza halleridir.
4-İş kazası ve meslek hastalıkları tehlikeli durum ve tehlikeli davranışların bir araya gelmesi ile meydana gelir.
5-İş kazalarının büyük bir kısmı tehlikeli hareketlerden meydana gelir.
6-İş kazalarından korunmada en önemli personel ilk kademe yöneticileridir.
7-Belirli bir zarar yada yaralanmaya neden olan beklenmeyen ve önceden planlanmayan olaya iş kazası denir.
8-İş sağlığı ve güvenliği işin yapılması sırasında çeşitli nedenlerden kaynaklanan sağlığa ve güvenliğe zarar verecek koşullardan korunmak amacıyla yapılan sistemli ve bilimsel çalışmalardır.


İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI HAZIRLIK ÇALIŞMALARI  5
1-Türk Tabipler Birliği Merkez Konseyi 1953 yılında İstanbul’da kurulmuştur.
2-Türk Tabipleri Birliği Meslek İçin
Hekimlerin mesleki yeterliliğinin devamı ve eğitimlerini çeşitli şekilde izler.
Tıpta Uzmanlık Eğitimi ile ilgili raporlar hazırlayıp ilgililere sunar ve uzmanlık eğitimi ile ilgili görüş bildirir.
Spor Hekimliği, Turizm ve Sağlık Kursu gibi çeşitli konularda sürekli eğitim kursları düzenlemektedir.
3-Türk Tabipleri Birliği Sağlık Bakanlığı Merkezi Etik Kurulu gibi doğrudan üyesi olduğu yerler dışında çağrılı olduğu tüm komisyonlarda hekimlik mesleği ile ilgili tutumunu dile getirmek.Meslek ile ilgili olarak kamuoyu oluşturmak.Sağlık Bakanlığı, SSK gibi hekimlerin yoğun çalıştığı ve sağlık politikalarının belirlendiği kurumlarla görüş alışverişi yapılmaktadır.
4-Türk Tabipleri Birliği :AB ile özel projeler yürütmek.İşkencenin önlenmesi ve açlık grevleri, mahkûm sağlığı konularında çalışmalar yürütmek.Şiir ve fotoğraf yarışmaları düzenlemek.
5-Çalışanların sağlıklarının kollanması, Çalışma ortamındaki iş kazalarının en aza indirilmesi, Meslek hastalıkları risklerinin en aza indirilmesi  İşçi Sağlığı ve Güvenliği Merkezi Müdürlüğü’nün (İSGÜM) amaclarındandır.
7-İSGÜM Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı olarak görev yapmaktadır.
8-Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Sosyal adaletin ve uluslararası insan ve çalışma haklarının iyileştirilmesi için çalışan bir Birleşmiş Milletler uzmanlık kuruluşudur.
9-ILO 1919 yılında kurulmuştur.
10-Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek;Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak,Sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini artırmak  İLO’nun temel stratejik hedefidir.
11-İstihdam ve işsizliğin önlenmesi,İş dışındaki hastalık ve kazalardan korunma ,Göçmen işçilerin haklarını korunması ILO Anayasası’nda belirlenen hedeflerdendir.
12-Sürdürülebilir bir gelişme için ifade ve örgütlenme özgürlüğü esastır.Dünyanın herhangi bir yerindeki yoksulluk, dünyanın her yerindeki refahı tehdit etmektedir.Bütün insanlar, ırk, inanç ya da cinsiyet farkı gözetmeksizin özgürlük ve saygınlık, ekonomik güvenlik ve eşit fırsat koşullarında maddi ve manevi gelişimlerini sürdürme hakkına sahiptirler.Filedelfiya bildirgesi ile ILO’nun benimsediği ilkelerdendir.
13-  Zorla Çalıştırma Sözleşmesi,Örgütlenme Özgürlüğü ve Örgütlenme Hakkının Korunması Sözleşmesi,Ücret Eşitliği SözleşmesiTemel ILO Sözleşmeleri arasındadır.
14-Çalışma ve Sosyal Güvenlik sorunları üzerine ulusal ve uluslararası bölge seminerleri düzenlemek ve düzenlenen seminerlere katılmak,Çalışma ve Sosyal Güvenlik konularında araştırma ve incelemeler yapmak ve bu konularda gerekli bilgi ve belgeler toplamak,Türkçe ve yabancı dillerde amacına uygun,görev alanına giren konularda derlemeler yapmak ve yayınlarda bulunmak ,Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi’nin (ÇASGEM) görevleri arasındadır.
15-Türkiye’nin çalışma hayatında ve hizmet sektöründe güvenli bir çalışma ortamı sağlamak,İşyerlerinde her türlü kaza ve yaralanmaları önlemek,kazaları ve meslek hastalıklarını en alt düzeye indirmek,ÇASGEM’in misyonları arasında yer alır.
16- Dünya Sağlık Örgütünün kısa ifadesi (WHO) ‘dur.
17-Sağlık alanında uluslararası nitelik taşıyan çalışmalarda yönetici ve koordinatör makam sıfatıyla hareket etmek , BM, İhtisas Kuruluşları, sağlık idareleri, meslek grupları ve keza uygun görülecek diğer örgütlerle fiili bir işbirliği kurmak ve sürdürmek ,Sağlığın geliştirilmesine katkıda bulunan bilim ve meslek grupları arasında işbirliğini kolaylaştırmak Dünya Sağlık Örgütünün kısa ifadesi (WHO)’nun görevleri arasındadır

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI HAZIRLIK ÇALIŞMALARI  6

İŞ KANUNU
Kanun Numarası              : 4857
Kabul Tarihi                     : 22/5/2003
Yayımlandığı R.Gazete     : Tarih :  10/6/2003   Sayı : 25134
1-Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir.
2-Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi iş kanununa göre işci tanımlanır.
3-İşçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.
4-İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.
5-İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır.
6-İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görev yapmak üzere Bakanlıkça belgelendirilmiş hekimler, işyeri hekimidir.
7-Bakanlıkça belgelendirilmiş, mühendis, mimar ve teknik elemanlar ise iş güvenliği uzmanıdır.
8-İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini vermek üzere, gerekli donanım ve personele sahip olan Bakanlıkça yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları ile Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren şirketlerce kurulan ve işletilen müesseseler ortak sağlık ve güvenlik birimini, ifade eder.
9-İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görev yapacak işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının eğitimlerini vermek üzere Bakanlıkça yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren şirketlerce kurulan ve işletilen müesseseler eğitim kurumunu ifade eder.
10-İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir.
1. Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi iş kanununa göre nasıl tanımlanır?
a. İşveren b. Çırak c. Stajyer d. İşçi
2. İşçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluş iş kanununa göre nasıl tanımlanır?
 a. İşçi b. Çırak c. İşveren d. Stajyer
3. İşçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye ne denir?
a. Ticari Sözleşme b. İş Sözleşmesi c. İş İlişkisi d. Geçici İş İlişkisi
4. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birim neresidir?
a. Sosyal Tesis b. İşyeri c. İkâmetgâh d. Sendika
5. Aşağıdakilerden hangisi işyerinden sayılan yerler kapsamına girmez?
a. Çocuk Emzirme Odası b. Yıkanma Yeri (duşlar) c. Muayene ve Bakım d. İşyerine komşu yollar
6. İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimseler iş kanununa göre nasıl tanımlanır?
 a. İşveren Vekili b. İşveren c. İşçi d. Çırak
7. Aşağıdakilerden hangi durum da iş kanununa göre alt işverenlik söz konusu değildir?
a. Yardımcı işler b. Asıl işin bölünmesi c. Asıl işin parçası olmayan işler d. İşin gereği ve teknolojik işler
8. Aşağıdakilerden hangi husus işverenin hukuki sorumluluğu değildir?
a. Sosyal faaliyetleri düzenlemek b. Her türlü önlemi almak c. Araç ve gereçleri noksansız bulundurmak d. Yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek
9. İşverenler işyerlerinde meydana gelen iş kazasını ve tespit edilecek meslek hastalığını kaç gün içerisinde bildirmekle yükümlüdür?
 a. 3  b. 1  c. 2  d. 5
10. Aşağıdakilerden hangi husus işçilerin hukuki sorumluluğudur?
a. Sosyal faaliyetlere katılmak b. İş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymak c. Dedikodu yapmamak d. İşyerinde tartışmamak



İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI HAZIRLIK ÇALIŞMALARI  7

1-Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı(danışıklılık) işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler.
2-Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.
3-Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.
4- İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl bölünerek alt işverenlere verilemez.
5-Aşağıda belirtilen işlerde ve iş ilişkilerinde bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
a) Deniz ve hava taşıma işlerinde,
b) 50′den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde,
c) Aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarımla ilgili her çeşit yapı işleri,
d) Bir ailenin üyeleri ve 3 üncü dereceye kadar (3 üncü derece dahil) hısımları arasında dışardan başka biri katılmayarak evlerde ve el sanatlarının yapıldığı işlerde,
e) Ev hizmetlerinde,
f) İş sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere çıraklar hakkında,
g) Sporcular hakkında,
h) Rehabilite edilenler hakkında,
ı) 507 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Kanununun 2 nci maddesinin tarifine uygun üç kişinin çalıştığı işyerlerinde.
6-4857 sayılı Kanun kapsamına giren…
a) Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işleri,
b) Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işler,
c) Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işler,
d) Tarım işletmelerinde yapılan yapı işleri,
e) Halkın faydalanmasına açık veya işyerinin eklentisi durumunda olan park ve bahçe işleri,
f) Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işler,
7-Eşit davranma ilkesi, İş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayırım yapılamaz.
8-İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. İş sözleşmesi, Kanunda aksi belirtilmedikçe, özel bir şekle tabi değildir.
9- Süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı şekilde yapılması zorunludur. Bu belgeler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.
10-Nitelikleri bakımından en çok otuz iş günü süren işlere süreksiz iş, bundan fazla devam edenlere sürekli iş denir.


BAKIM ONARIM ÇALIŞMALARI  SINAV HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
1-Bakım onarım sırasında koruyucuların kaldırılması  gerektiğinde güç kesilmeli,şalter kilitlenmelidir.
2-Daha önce benzin, fueloil v.b. depolanması için kullanılmış kap, kaynakla tamir işleri için önce  kap boşaltıldıktan sonra buharla temizlenir sonra içerisine su (Azot v.b asal gazla) doldurularak kaynak işlemi yapılmalıdır.
3-Bakım onarım işlerinde çalışan personel için  öncelikli olarak ;*Koruyucu malzeme kullanmalı,*Bakım kurallarına uymalı *Eğitimli ve ehil olmalı.
4-Bakım Onarım işlerinde ,seyyar aydınlatma cihazlarının özellikleri: *Seyyar aydınlatma cihazlarında  küçük gerilim (   24-42 Volt ) kullanılmalıdır.*Kablolar mekanik etkilerden etkilenmemelidir.*Doğru akım kullanıldığında artı kutup topraklanmalıdır.




KİMYASAL RİSK ETMENLERİ
1-Gaz, buhar ve sis halindeki parlayıcı maddelerin hava ile karışımından oluşan patlayıcı ortamın sürekli olarak veya uzun süre ya da sık sık oluştuğu yerler 0(sıfır)  bölge sınıfna girer.
2-Asbestle çalışılan işyerlerinde işçilerin maruz kaldığı havadaki asbest konsantrasyonu için limit değer 0.1 lif/cm3 ‘tür.
3-* Maruziyet sınır değerinin aşılması durumunda*Çalışma koşullarında önemli bir değişiklik olduğunda*Kimyasal maddeler nedeni ile herhangi bir kaza olduğunda, risk değerlendirmesinin yenilenmesini gerektiren koşullardandır.
4-Tehlikeli kimyasallar vücuda en çok solunum yolu ile alınır.
5-Özellikle yanıcı maddelerle olmak üzere diğer maddelerle de temasında önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona neden olan maddeler oksitleyici madde sınıfında yer alırlar.
6-8 saatlik referans dilimine göre ölçülen veya hesaplanan zaman ağırlıklı ortama değer mesleki maruziyet sınır değeri ( TWA) ifade eder.
7-Kimyasal maddenin, metabolitinin veya etkilenmeyi belirleyecek bir maddenin uygun biyolojik ortamdaki konsantrasyonunun üst sınır değerini Biyolojik sınır değer denir.
8-İşyeri ortamında mesleki maruziyet sınır değerinin aşılması halinde *risk değerlendirmesinin yenilenmesi*İşçilerin durumdan haberdar edilmesi* Sağlık kontrolünün yapılması gerekir.
9-Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmeliğe göre risk değerlendirmesi sonucunda işçilerin sağlık ve güvenliği yönünden risk bulunduğunun ortaya çıkması halinde en öncelikli koruyucu ve önleyici tedbir ikame yöntemidir.
11-Havalandırma, patlayıcı ortam oluşmasını önlemek için yapılması gerekli önlemlerdendir.
12-Patlayıcı ortamların tehlikelerinden çalışanların korunması yönetmeliğine göre patlama riskinin değerlendirilmesinde   dikkate alınması  gereken hususları şöyle sıralayabiliriz.*Patlayıcı ortam oluşma ihtimali ve bu ortamın kalıcılığı,*Statik elektrik de dahil tutuşturucu kaynaklarının bulunma, aktif ve etkili hale gelme ihtimalleri*İşyerinde bulunan tesis, kullanılan maddeler, prosesler ile bunların muhtemel etkileşimleri

13-Kanserojen ve mutojen maddelerle kirlenme olasılığı bulunan işlerde işverenin alması gereken önlemlerdendir.Çalışanlara, işe özel koruyucu giyim eşyası verilmesi gerekir.
14-Patlayıcı-parlayıcı maddeler müstahzarların fizikokimyasal özelliklerinden kaynaklanır.
15-Patlayıcı maddeler için tehlike işareti E ile ifade edilir.
16-*Risk ve güvenlik ibareleri,*Tehlike sembolleri ve işaretleri,* Tehlikeli müstahzarın ticari adı veya piyasaya arz edenin verdiği ad tehlikeli müstahzarların etiketinde ve ambalajında yer alacak hususlardandır.
17-Asbestle çalışan işçilerin sağlık durumlarının değerlendirmesi en az 3 yılda bir yapılır.

ELEKTRİK  SINAV HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
1-50 Hz alternatif gerilimde, insan bedeninden geçen 80-100 MA akım kalpte fibrilasyona ve şuur kaybolmasına neden olur.
2-Doğru akımda tehlikeli gerilim 120 volt olarak kabul edilmektedir.
3-Yıldırımdan korunma amacıyla kullanılan paratoner ve diğer koruyucu tertibat 1 yıl ara ile ehliyetli elektirkçi tarafından kontrol edilir.
4-Şebeke geriliminde ,tehlikeli gerilim sınırı 50 volt olarak kabul edilmektedir.

İŞ MAKİNELERİ  SINAV HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
1-İş makinası kullanan çalışanların aşağıdaki  G sınıfı ehliyete sahip olmaları gerekir.
2-İş makinaların da bulunması gerekli geri vites sinyal sesinin özellikleri
İşyerindeki makinaların gürültüsünü bastıracak şiddette olacaktır.
Diğer sinyal seslerinde farklı olacaktır.
Aynı işyerinde çalışan çeşitli motorlu araçların sinyal seslerinde aynı ton kullanılacaktır.
3-Forkliftler en az 3 aylık periyotlarla kontrol edilmelidir.
4-Forkliftlerin üç ayda bir yapılması gereken periyodik kontrollerini Makine Mühendisi yapar.

FİZİKSEL  RİSK ETMENLERİ SINAV HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
1-Krizotil,aktirolit,amozit,antofillit,krokidolit ASBEST cinsi tozlardır.
2-Kristal ya da Si02 toz miktarı %5 den az olduğu taktirde ESD(Eşik Sınır Değer) 5 mg / m3 olarak kabul edilir.
3-Tozla mücadelede toz yoğunluğunu ESD’nin altında tutmak gayesiyle gerekli özellikleri sağlayan toz maskesi ile bir vardiyada en çok I(bir) saat çalışılabilir.
4-Asbest solunumu ile; Asbestozis *Akciğer kanseri*Mezoteliyom hastalıkları  insan vücudunda oluşabilir.
5-Asbest tozlarının riskinden korunmada ideal olan asbest tozunun 1 mililitre havada 0,1lif / mililitre elyaf konsantrasyonu altında tutulması gerekir.
6-Gürültülü ortamda çalışma sonucu insan kulağında geçici veya kalıcı işitme kaybı oluşur.Kalıcı işitme kaybının görüldüğü ilk frekans 400Hz dir.
7-Gürültünün işitme duyusu üzerindeki etkisi odyometre aygıtıyla ölçülür.
8-Gürültünün işitme duyusu üzerindeki etkisi odyometre ile ölçüldüğünde elde edilen sonuç belgesi odyogram dır.
9-Gürültü İnsan vücudu üzerindeki etkilerini fiziksel,fizyolojik, psikolojik,performans ve sesli haberleşmeyi ilgilendiren fiziksel risk etmenidir.
11-İşyerinde gürültüden korunma yöntemleri düşünüldüğünde,1.Gürültüyü kaynakta azaltmak,2.Ses enerjisini yayıldığı ortamda engellemek,3.Gürültüyü gürültüye maruz kalan kişide engellemek, uygundur.
12-Gürültü şiddetinin 80 dB olduğu işlerde günde 7,5 saata kadar çalışılabilir.
13-Gürültü şiddetinin 115 dB olduğu bir ortamda gürültüye maruz kalma süresi maksimum 1/8  saat olmalıdır.
14-Gürültü düzeyinin 0 (sıfır) dB olduğu durum  işitme eşiğidir.
15-Ağrı eşiği olarak adlandırılan gürültü ortamında gürültü düzeyi 140 dB dir.
16-Kulak zarının patlamasına neden olabilecek gürültü ortamında olası gürültü düzeyi aralığı 140  (dB) daha yukarısdır.
17-Çalışma ortamında titreşimin sınırlandırılması zorunluluğu düşünüldüğünde el-kol titreşimli bir ortamda 8 saatlık vardiya için maruziyet sınır değeri 5  m/s2 ne olmalıdır.
18-Bütün vücut titreşimi yaratan bir iş kolunda 8 saatlık bir çalışma süresi için günlük maruziyet etkin değeri 0,5 m/s2 olmalıdır.


BİYOLOJİK RİSK ETMENLERİ SINAV HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
1.      Aşağıdakilerden hangisi çalışma ortamında büyük bir dağılım göstererek insanlarla etkileşime giren ve zarar veren mikroorganizmalardandır?
  1. Virüsler,
  2. Mantarlar,
  3. Protozoalar
  4. Hepsi 
2.      Aşağıdakilerden hangisi enfeksiyon etkenlerinin bulaşma yollarındandır?
  1. Vektörler (etkeni taşıyan canlı konakçılar)
  2. Ortak kullanılan giysi, araç ve gereçler
  3. Kan ve kan ürünleri
  4. Hepsi

3.      Brusella’da aşağıdakilerden hangisi risk grubunda değildir?
  1. Veterinerler
  2. Mezbaha işçileri
  3. Balıkçılar
  4. Süt ürünü endüstrisinde çalışan işçiler 
4.      Aşağıdakilerden hangisi Brusella’nın vücuda girme yollarından değildir?
  1. Solunum

  1. Sindirim
  2. Deri
  3. Mukoza
5.      Aşağıdakilerden hangileri Brusella’nın hastalık belirtilerinden değildir?
  1. İştahsızlık
  2. Kabızlık
  3. Sık idrara çıkma
  4.  Ateş
6.      Aşağıdakilerden hangisi Şarbonun bulaşma yollarındandır?
  1. Sağlam insanlara deride açılan giriş kapıları
  2. Şarbon sporlarının bulunduğu havanın solunması
  3. Sindirim sistemi
  4. Hepsi
7.      Tetanozun vücuda girme yolu aşağıdakilerden hangisidir? 
  1. Deri ve mukoza
  2. Sindirim
  3. Solunum
  4. Hiçbiri
8.      Aşağıdakilerden hangisi Leptospirozun bulaşma yollarından değildir?
  1. Bulaşmış su ve besin maddelerinin alınması
  2. Mukoza yolu
  3. Solunum yolu
  4.  Deri yolu 
9.      Aşağıdakilerden hangisi Leptospirozda risk grubudur?
  1. Çiftçiler
  2. Balıkçılar
  3. Mezbaha işçileri
  4. Hepsi

10.  Aşağıdakilerden hangisi parenteral bulaşan hepatitlerden korunma için alınacak önlemler arasında sayılamaz?
  1. Kan ve vücut sıvıları ile temas eden cildi hemen su ve sabunla yıkamalı
  2. Kan ve vücut sıvılarının sıçrama riski varsa maske, gözlük ve önlük kullanmalı
  3. İğneler kılıfına takılmalı
  4. Tüm hastaların kanları potansiyel olarak infeksiyöz kabul edilerek, kan almada ve kanlı sıvılarla temasta eldiven giymeli
11.  Aşağıdakilerden hangisi parenteral bulaşan hepatitlerden korunma için laboratuarda alınacak önlemler arasındadır?
  1. Örnekler taşınma sırasında sızıntıyı önleyecek kapaklı kutulara konulmalı
  2. Kan ürünleriyle çalışırken ağız pipeti kullanılmamalı
  3. Hastadan materyalleri ile çalışanlar eldiven giymeli
  4. Hepsi
12.  Aşağıdakilerden hangisi parenteral bulaşan hepatitlerden korunma için diyaliz birimlerinde alınacak ilave önlemler arasındadır?

  1. HBsAg taşıyıcıları için farklı aygıtlar kullanılmalı
  2. Personel ve hastaların hepatit serolojisi 6 ayda bir kontrol edilmelidi
  3. Personel işlem sırasında eldiven giymeli
  4. Hepsi